Schans van Smoutakker

Hoewel het nu een oase van rust en natuur is, werd de Schans van Smoutakker te Stabroek allesbehalve met vredelievende doeleinden gebouwd. Deze schans - of tussenfort - maakt deel uit van de Versterkte Stelling rond Antwerpen. Een imposante fortengordel, gebouwd in het begin van de 20ste eeuw, die Antwerpen en haar haven moest beschermen tegen vijandelijke invallen.

Schans van Smoutakker (foto: Hug Van Beek)

Helaas was de Schans van Smoutakker slechts een kort leven beschoren. Door een onverwacht hevige explosie vloog het fortje op 10 oktober 1914 volledig de lucht in en werd herschapen in een ruïne. Een roemloos einde…

Na meer dan 85 jaar verwaarlozing, kreeg de Schans van Smoutakker echter een nieuwe toekomst! In 1999 kocht Natuurpunt, met de financiële steun van Indaver NV, dit merkwaardige natuurgebiedje om het definitief te beschermen en de natuur er alle kansen te geven.

Naast de verweerde ruïnes liggen er verspreid over het terrein een aantal intacte bunkers. Jaarlijks overwinteren in deze rustige, vochtige gebouwen tientallen vleermuizen, waaronder verscheidene bedreigde soorten. De watervleermuis en de grootoorvleermuis zijn de talrijkste wintergasten.

Vleermuizen houden niet van tocht in hun winterhotels. Daarom richtte Natuurpunt Antwerpen Noord de bunkers van de Schans van Smoutakker speciaal voor hen in, zodat het er nog behaaglijker is geworden voor vleermuizen!

Niet alleen vleermuizen maken van de Schans van Smoutakker een belangrijk natuurgebied. De brokken beton en het puin vertonen erg veel gelijkenis met kalkrotsen, een biotoop dat in Vlaanderen erg zeldzaam is. Op deze kunstmatige kalkrotsen groeien merkwaardige planten, varens en mossen, die we normaal enkel in het zuiden van België aantreffen! De Schans van Smoutakker is – letterlijk – een eilandje vol natuur!