Je bent hier: Home » NieuwsDetails
Het fort van Ertbrand

Natuurpunt koopt Fort van Ertbrand en Ertbrandbos


vrijdag 16 december 2016

Eindelijk! Na bijna twee decennia van opportuniteiten, onderhandelingen en soms ook teleurstellingen is Natuurpunt Antwerpen Noord erin geslaagd het Fort van Ertbrand en een groot deel van het aangrenzende Ertbrandbos aan te kopen. Alles samen een oppervlakte van maar liefst 90 ha bos en natuur. Einde maart 2017 zal de verkoopakte ondertekend worden.

Even terugblikken

Het zaadje voor deze aankoop werd reeds geplant in 1998. Toen werd een eerste keer onderhandeld met de eigenaars van het fort om dit in huur te nemen om het te beheren als vleermuizenreservaat. Natuurpunt kreeg toen éénmalig de toestemming voor een beperkte vleermuizeninventarisatie tijdens de winter 1998 - 1999. Met 256 overwinterende vleermuizen op de teller zag dit fort er veelbelovend uit.

In de periode 2006 - 2011 werd Natuurpunt, samen met het ANB, gevraagd om het Europees project LIFE BatAction uit te voeren voor de bescherming van de vleermuizen. Een van de concrete acties was de aankoop van een fort en inrichting als vleermuizenreservaat. Er vonden opnieuw onderhandelingen plaats met de eigenaars van het fort. De vraagprijs was echter te hoog.

Tot in december 2015 ons secretariaat, geheel onverwacht, gecontacteerd werd en we de vraag kregen of er nog interesse was in de aankoop van Ertbrand. Dit keer ging het zowel over het fort als over het aangrenzend bos. Na haast ontelbare telefoons, e-mails en intense strategische onderhandelingen zowel met de verkopers als met het hoofdbestuur van Natuurpunt, konden wij op 25 oktober 2016 een wederzijdse aan- en verkoopbelofte ondertekenen.

Ertbrand als natuurknooppunt in de Noord-Antwerpse regio

De Noord-Antwerpse regio heeft gelukkig nog heel wat grote natuur- en bosgebieden. Eén van de grootste gevaren voor de biodiversiteit is dat deze gebieden geïsoleerd dreigen te geraken, waardoor lokale populaties van bijzondere en kwetsbare planten- en diersoorten onherroepelijk uitsterven. Met de aankoop van het Ertbrandbos garandeert Natuurpunt Antwerpen Noord een ecologische verbinding tussen de natuur- en bosgebieden van Stabroek, Kapellen, Brasschaat en het Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide.

Via de inrichting van het Fort van Ertbrand en een gericht bos- en natuurbeheer zal het domein Ertbrand het grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide als grootste natuurgebied in Vlaanderen verder versterken. Er wordt specifiek aandacht besteed aan volgende soorten:

  • Vleermuizen: Door de Vlaamse regering zijn voor dit fort een aantal prioritaire inspanningen vastgelegd voor het bereiken van kwaliteitsvolle overwinterings- en zwermplaatsen voor watervleermuis, franjestaart, Brandts en baardvleermuis. Het zijn vooral inrichtingswerken die leiden tot een verbetering van het microklimaat van de overwinteringsplaatsen en gericht zijn op het vermijden van verstoring. Natuurpunt Antwerpen Noord wil hier het leefgebied van vleermuizen sterk uitbreiden en versterken.
  • Nachtzwaluw: Het Ertbrandbos telt een groot aantal open plekken, die tot op heden gebruikt werden als wildakkers in functie van het jachtbeheer op reeën. Natuurpunt Antwerpen Noord zal deze open plekken opnieuw natuurlijk inrichten en zo de planten- en insectenrijkdom herstellen. Hier zal een bijzondere, Europees beschermde soort van kunnen profiteren: de nachtzwaluw. Er is een belangrijke populatie aanwezig in de omliggende bosrijke gebieden en we zijn er van overtuigd dat de soort definitief zal terugkeren als broedvogel in het Ertbrandbos.
  • Boommarter: De boommarter is aan een comeback bezig in onze contreien. In tegenstelling tot de steenmarter, die vaak een menselijke omgeving opzoekt, is de boommarter een liefhebber van gevarieerde bossen met veel ondergroei. Via cameravallen en de inventarisatie van verkeersslachtoffers zijn we tot de vaststelling gekomen dat het Grenspark één van de belangrijkste kerngebieden is voor de boommarter in de provincie Antwerpen. De boommarter wordt één van onze doelsoorten bij het opstellen van het beheerplan voor het Ertbrandbos.

Een duurzame investering

Het aankopen van natuurgebieden is voor Natuurpunt geen doel op zich. Het is wel een efficiënt middel om natuur te beschermen en - bijzonder belangrijk in onze stedelijke omgeving - open te stellen voor zachte recreatie en natuurbeleving.

Het domein Ertbrand was als jachtgebied de voorbije 70 jaar ontoegankelijk voor het publiek. Dat blijft wellicht zo tot het voorjaar van 2018. In de loop van 2017 zal er in overleg met het Grenspark Kalmthoutse Heide, het agentschap Natuur en Bos en de gemeente Kapellen een ontsluitingsplan worden opgemaakt. In de loop van juni 2017 voorzien wij alvast een eerste publieke kennismaking met het Fort van Ertbrand.

Aankopen van natuurgebieden is investeren in een duurzame toekomst en in leefbare woonomgeving voor de volgende generaties. Voor de aankoop van natuurgebieden ontvangt Natuurpunt een subsidie van de Vlaamse overheid. Zo’n 10 jaar geleden bedroeg die subsidie nog 75 tot 80%. Voor de aankoop van Ertbrand kunnen we echter rekenen op 54% van de aankoopprijs als Vlaamse subsidie. Dat betekent dat wij als vereniging nog een hele som bij elkaar moeten brengen. De steun van iedereen die onze natuur een warm hart toedraagt is meer dan welkom.

Daarnaast zal er ook heel wat tijd geïnvesteerd worden in het inrichten en beheren van dit nieuwe natuurgebied. Daarvoor kunnen we vrijwilligershulp gebruiken!

Het volledige artikel kan je lezen op deze pagina: Fort van Ertbrand en Ertbrandbos.

Wil je graag zelf meedenken, meewerken of financieel steunen? Kijk dan op deze pagina: Ertbrand heeft jouw hulp nodig!