Ter voorbereiding van het opstarten van het begrazingsbeheer zorgde de terreinploeg in Het Rood voor het plaatsen van een volledig nieuw raster overeenkomstig het beheersplan. Dat beheersplan voorziet dat het begrazingsraster kleiner is dan de bestaande weilanden zodat een natuurlijke zoomvegetatie kan ontwikkelen als overgang tussen het bos en de weilanden. Daarom werd het raster op zo'n 5 meter van de bosrand geplaatst. Alle Amerikaanse vogelkersen die te dicht bij het raster stonden werden in een keer verwijderd.
In het raster dat zo'n 3,5 ha groot is, liggen twee veedrinkpoelen. Deze poelen werden twee jaar geleden opnieuw hersteld en uitgediept. Doorheen het raster wordt een wandelpad uitgezet. Net zoals op de Oude Landen kunnen wandelaars via een V-doorgang het raster betreden om in contact te komen met de grazers. Fietsen doorheen het raster is niet mogelijk en honden horen er net als op de andere wandelpaden aan de leiband.
Galloway-rund in Het Rood
Om te beletten dat wandelaars de zone tussen het raster en het aangrenzende bos uitkiezen als wandelpad werden de doorgangen op strategische plaatsen afgesloten met een houtwal.
Op woensdag 7 juni volgde de officiële inhuldiging van het begrazingsproject. Na een korte plechtigheid heeft de Kapelse milieuschepen, Stef Adriaenssen de 3 Galloway runderen los gelaten. Daarbij werd ook het werk van de vrijwilligers en onze terreinploeg in het zonnetje geplaatst. Zij zorgden er immers voor dat we ons motto 'Natuur voor Iedereen' kunnen waarmaken.
Natuurpunt Antwerpen Noord is daarmee niet aan haar proefstuk toe. In 1997 startten we met een begrazingsproject op de Oude Landen te Ekeren, sinds 1999 lopen er opnieuw schapen rond op het Galgenschoor in Lillo en dit voorjaar mocht ook het Groot Buitenschoor in Zandvliet de eerste wollige grazers verwelkomen.
Begrazing is in feite zo oud als de straat, maar het bewust kiezen voor de inzet van grote grazers bij het natuurbeheer is iets van de laatste twee decennia. Begrazing in natuurgebieden heeft een enorme vlucht genomen, dankzij de pioniersrol die Natuurpunt vzw, onder meer in het Mechels Broek, hierin speelde.
Natuurpunt vzw maakt graag gebruik van grote grazers bij het beheer van natuurgebieden omdat deze methode nauw aansluit bij de oorspronkelijke situatie. Voordat er mensen kwamen, graasden er immers al wilde runderen en paarden in onze streken. De vegetatie heeft zich daaraan aangepast, sommige planten- en diersoorten overleven zelfs niet zonder tussenkomst van grazers.
De invloed van de Gallowayrunderen in Het Rood is overigens ook niet na te bootsen door mens of machine. Als er mensenhanden aan te pas komen krijgen we altijd keurige vierkanten. We kunnen maaien of niet maaien, daar zit niets tussenin. De Galloways daarentegen zullen juist meer diversiteit in Het Rood brengen. Ze laten bijvoorbeeld hier en daar graspollen staan.
Zo zullen delen meer of net minder begraasd worden. Een ideale situatie voor kleine knaagdieren. Daar profiteert de ransuil dan weer van die in Het Rood broedt. Maar ook de soortenrijkdom aan planten in het gebied zal de komende jaren sterk toenemen.
Een vraag die vaak wordt gesteld, is waarom Natuurpunt vzw het de natuur niet zelf laat uitzoeken. Als we laten groeien wat er groeien wil, dan zijn we toch veel natuurlijker bezig? Niet helemaal juist, want er hebben vroeger in elke natuurlijke omgeving altijd grazers rondgelopen. We hebben nu weliswaar te maken met gedomesticeerde nazaten van de (door menselijk toedoen) uitgestorven oerrassen, maar begrazing hoort nog steeds bij de natuur zoals een storm of een overstroming.
De reden waarom Natuurpunt vzw het liefst met Schotse Galloways werkt is tweeledig. In de eerste plaats is het een ras dat veel overeenkomsten vertoont met het oorspronkelijke oerrund. Dat wil zeggen dat ze goed aangepast zijn aan het leven in onze natuurgebieden zoals Het Rood. Ze behoeven weinig zorg, moeten niet gemolken worden en kunnen perfect hun eigen kostje bijeen zoeken. Ze moeten dus zeker niet bijgevoerderd worden!
In de tweede plaats hebben Galloways, een hoornloos ras, een bijzonder vriendelijke karakter. Want ook wandelaars blijven van harte welkom in Het Rood. Er werd zelfs een nieuw wandelpad aangelegd dat door het begrazingsblok loopt. Via enkele 'koeienpoortjes' kan u met wat geluk van dichtbij kennis maken met de Gallowayrunderen.
De natuur krijgt nu volop nieuwe kansen in Het Rood. Maar niet alleen in het natuurreservaat zelf. Vorig jaar werd "Het Rood en omgeving" bovendien definitief erkend als Beschermd Landschap. Dat betekent dat de bestaande landschappelijke waarde niet mag verdwijnen. Het landschap, een open gebied met een hoofdzakelijke landbouwfunctie, wordt in het zuiden vooral gekenmerkt door de aanwezigheid van bossen (o.m. Het Rood), kasteelparken en natte graslanden met veel sloten terwijl het noordelijk deel vooral opvalt door grote landbouwpercelen (vooral grasland, maar ook akker) dat doorkruist wordt door oude bomenrijen.
Onlangs werd de beheerscommissie voor het beschermde landschap samengesteld. Naast een vertegenwoordiging van eigenaars, het gemeentebestuur en gewestelijke administraties heeft ook Natuurpunt Antwerpen Noord er een afgevaardigde in. De eerste taak van die commissie is nu het opstellen van een landschapsbeheersplan. Dat plan moet kansen bieden aan gebruikers en eigenaars om (deels op eigen initiatief en deels met subsidies van het Vlaams gewest) het bestaande landschap te onderhouden en van achteruitgang te vrijwaren en waar mogelijk de kwaliteit ervan te verbeteren. Dat kan o.m. gebeuren door opnieuw hagen en houtkanten aan te planten, veedrinkpoelen aan te leggen, beheersmaatregelen voor weidevogels in te voeren...
Daarnaast wil de commissie het gebied verder aantrekkelijk maken voor zachte recreatie door fiets- en wandelpaden te verbeteren zodat iedereen kan kennismaken met het unieke landschap op de overgang van Polder en Kempen. Natuurpunt Antwerpen Noord vzw wil in overleg met alle betrokkenen (overheden en private eigenaars) in de beheerscommissie naar een maximale consensus zoeken om het behoud van een kwaliteitsvolle, natuurrijke open ruimte tussen de poldergebieden van Stabroek en de Kapelsestraat te bewerkstelligen. De eerste vergadering van de commissie was hiervoor in elk geval hoopgevend.
Het wandelen door een mooie omgeving en het kijken naar de planten en dieren die er voorkomen, vormt een belangrijke basis voor natuurbescherming voor veel mensen. Wij hopen dat onze sympathieke Galloways (met krullenbol) hun steentje zullen bijdragen aan het natuurbehoud in Vlaanderen.
Home
Print deze pagina
Bookmark pagina
Naar boven