Begin 2001 kreeg Natuurpunt een gedeelte van de Grote Kreek te Oorderen in beheer van het Antwerps Havenbedrijf. Een opmerkelijk feit, want al is het gebied als ‘natuurreservaat’ op het gewestplan aangeduid, het is omringd door havengebied en kan bijgevolg als ‘potentieel industriegrond’ beschouwd worden.
Doordat de rest van de Grote Kreek echter eigendom is van de NMBS, konden we in 2001 nog niet echt veel beheersmaatregelen uitvoeren. Daar is echter verandering in gekomen. Sinds kort beheert Natuurpunt ook het NMBS-gedeelte van de Grote Kreek en in december 2001 werden reeds een aantal inrichtingsmaatregelen uitgevoerd. De eerste resultaten zijn alvast veelbelovend…

Grutto
Honderden kieviten, wulpen en scholeksters komen op dit moment rusten aan de Grote Kreek of zoeken er naar voedsel. Watersnippen zijn er niet weg te slaan en de eerste grutto’s zijn gearriveerd. De komst van deze en andere bijzondere vogels is mee het gevolg van de maatregelen die Natuurpunt in de Grote Kreek heeft genomen. Tot voor kort bestond het grootste deel van het gebied uit monotone, intensief bewerkte akkers. Nochtans, zo bleek uit historische kaarten, waren deze akkers vroeger reliëfrijke, vochtige poldergraslanden.
Een verbeterde ontwatering en grotere (sterkere) landbouwmachines maakten het mogelijk om deze bloemrijke poldergraslanden om te ploegen en in akkers te veranderen, met het verlies van de vele weidevogels tot gevolg.
Voor Natuurpunt is het herstel van deze historische poldergraslanden dan ook prioritair. In het najaar werden de akkers gedeeltelijk ingezaaid met Italiaans raaigras, vervolgens werden de ontwateringslootjes gedempt. Dat leverde meteen het nodige resultaat. Allerlei eenden en steltlopers kwamen op de nieuwe situatie af. Ook het verdwijnen van de jacht in het gebied is hier zeker niet vreemd aan.
Volgens Ludo Benoy, conservator van de Grote Kreek, zijn er de afgelopen weken nog nooit zoveel verschillende en zeldzame vogelsoorten aan de Grote Kreek gezien. Ook de aantallen van sommige soorten, zoals wintertaling, smient, pijlstaart, slobeend en kievit zijn nog nooit zo hoog geweest.
Met het inzaaien van de akkers en het verhogen van het waterpeil was de kous natuurlijk niet af. De poldergraslanden willen we opnieuw laten begrazen door runderen. Ditmaal niet met onze sympathieke Galloways, maar wel met de runderen van een lokale landbouwer.
De begrazing zal zeker niet intensief zijn. Maximaal 2 koeien per ha worden voorzien. Ook het tijdstip is erg belangrijk. Pas vanaf de tweede helft van juni zullen de graslanden begraasd worden, zo hebben de weidevogels alle tijd om hun jongen groot te brengen.

Roerdomp
Maar de Grote Kreek bestaat niet alleen uit graslanden. Centraal in het gebied ligt uiteraard de kreek zelf, een restant van een uitgebreid kreken- en geulenstelsel dat ontstaan is in het begin van de 16de eeuw, omzoomd met rietvelden en rietgordels.
Die trekken ook heel wat vogels aan. In de eerste plaats de bekende rietvogels zoals kleine karekiet, rietgors, blauwborst en rietzanger. Vooral in het voorjaar voeren deze vogels het hoge woord (of beter gezegd de hoge noot). Maar de Grote Kreek is ook een favoriet gebied voor onopvallende, schuwere soorten zoals de Waterral.
Eveneens een graag geziene gast aan de Grote Kreek is de zeer zeldzame en sterk bedreigde roerdomp, een reigersoort van moerassen en rietvelden. Tot het begin van de jaren ’90 broedde deze bijzondere vogel in de omgeving. Vernietiging van zijn biotoop betekende het einde voor de roerdomp als broedvogel. Gelukkig is hij ’s winters keer op keer te zien aan de Grote Kreek.
Ook deze winter was het niet anders. Hopelijk mogen we de roerdomp in de toekomst opnieuw als broedvogel aan de Grote Kreek verwelkomen. Een goed beheer een uitbreiding van de aanwezige rietvelden is dan ook wenselijk. Hiervoor willen we met Natuurpunt graag extra inspanningen leveren…
Hoewel de eerste maatregelen in de Grote Kreek pas heel recent door Natuurpunt genomen werden, zijn de resultaten alvast veelbelovend. Deze samenwerking tussen Natuurpunt, het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en de NMBS heeft een belangrijke voorbeeldfunctie.
Ook in de toekomst willen we nieuwe projecten rond natuurontwikkeling, klein en groot, op het getouw zetten. Projecten, waar de natuur beter van wordt én waarmee verder wordt gewerkt aan het creëren van een noodzakelijk draagvlak voor duurzaam natuurbehoud in en rond een wereldhaven.
De Grote Kreek wordt alvast één van onze mooiste vogelparadijzen…