Met de natuur samenwerken is makkelijker dan u denkt

Kris Beerlandt

Wat is er fijner voor de mens dan nieuwe dingen te ontdekken? In onze flitsende beeld- en computercultuur kijken wij zonder te zien. De schoonheid van de natuur zien, is leren zien: het oog trainen om te kijken zonder vooroordelen. Door de natuur te observeren en te absorberen kan u immers beelden uit de natuur opslaan of vasthouden in uw onderbewustzijn, zodat u die beelden later onbewust gaat toepassen, in de aanleg of beheer van uw tuin.

Tuinen zijn een totaalbeleving

Tijdens de winter ligt het tuingerief opgeborgen in een schuurtje. Onze tuinwerkzaamheden liggen praktisch stil. Wij beleven de tuin van achter het raam. Nu is er tijd voor enig denkwerk.

Dertig jaar geleden schreef de filosoof-kunstenaar Louis G. Le Roy dat mensen denken met techniek alles te kunnen beheersen en met wetenschap alles te kunnen leiden. Maar, zegt Le Roy: ‘ daardoor ontnemen we de natuur alle kans en beperken wij haar tot een bijna statische toestand. Bovendien verstoort het ondoordacht ingrijpen in ecologische processen het natuurlijk evenwicht’.

Veel mensen willen een ‘natuurlijkere’ of ‘natuurvriendelijkere’ tuin, maar blijven desondanks vasthouden aan ‘het regelend tuinieren’. Wij treden zorgend op, ontwikkelen methodes om alles af te remmen of te vernietigen wat we als bedreigend ervaren. De natuur eist haar rechten op en een hopeloos gevecht ontstaat.

Kennis en inzicht openen een poort van ongekende mogelijkheden en kunnen leiden tot aangename verrassingen in uw tuin.

Planten op wandel

Planten op wandel in uw tuin zijn daar een voorbeeld van. Laat planten de vrijheid om zich uit te zaaien. Dikwijls levert dit ongekend mooie en boeiende plaatsjes op. Meer nog, op de plaats waar de plant zichzelf uitzaait en vermeerdert staat hij opperbest, vrij van kwalen en ziektes. Dit brengt ons bij een zeer belangrijk ecologisch principe. In de natuur groeit elke plant op een welbepaalde plaats, aangepast aan de bodem en het klimaat.

De temperatuur, de vochtigheid en het aantal uren zon, die eigen zijn aan dat plaatsje binnen uw tuin, bepalen een microklimaat. Bekijk eens rustig uw eigen tuin. Zo ontdekt u plaatsen van schaduw, luwte en volle zon. Samen met deze klimaatsfactoren is ook de aard van de bodem bepalend voor de soort van plant die op één bepaalde plaats goed zal gedijen.

Daarom een handige tip: het is een uitdaging om tijdens een wandeling of fietstocht rond te kijken in uw eigen omgeving en te zien wat er groeit en bloeit. Kennis verwerven over deze plantengroei geeft dikwijls aan wat zonder problemen ook in uw tuin kan groeien.

Samenwerken met de natuur

Als u met de natuur samenwerkt zal uw tuin arbeidsarmer worden. In de ecologische siertuin spreken we niet van onderhoud, liever van tuinbeheer. Beheer betekent samenwerken met natuurlijke groeiprocessen en een verantwoord gebruik van energie.

In elke tuin zijn er open en gesloten ruimtes, of u nu kiest voor een klassieke opbouw of een ecologische aanpak. Tot de open ruimte rekenen we het grasveld en de border. Gesloten ruimte omvat de haag, een struikengordel, een bosje. De gesloten ruimte kan zo opgebouwd zijn dat ze praktisch geen onderhoud vraagt. Zo komt onder een struikenmassief alleen in het voorjaar veel licht op de bodem.

Tijdens dit seizoen bedekken bolgewassen en voorjaarsbloeiers de bodem. In de zomer nemen varens en schaduwminnende planten zoals hondsdraf, gewoon nagelkruid, kruipend hertshooi e.a. de rol van bodembedekker over en vormen een gesloten kruidlaag. Zo ontstaat een arbeidsarme zone. Van ons ‘nietsdoen’ genieten broedende vogels, insecten en amfibieën.

Door bomen en struiken te kiezen in functie van de ruimte waarover u beschikt, voorkomt u onnodig snoeiwerk. Wie bij de aanplanting van bomen rekening houdt met hun groeikracht, voorkomt na verloop van tijd ingrepen zoals kappen of rooien. Een eik of beuk aanplanten in een tuin van gemiddelde grote is om moeilijkheden vragen. Als u minder hoge en traag groeiende bomen aanplant zoals meidoorn, zoete kers of toverhazelaar, dan is snoeien praktisch overbodig.

Respect

In een ecologische siertuin gaat u nooit zover dat alles afgestemd is op het genot of de status van de bewoner. Er heerst een sfeer van respect voor alles wat de goedheid heeft er te willen leven, groeien en bloeien. Deze tuinen zijn geen afgewerkte producten. Zij zijn niet kant en klaar te koop. Hoe beter uw tuin afgestemd is op de omgeving, hoe groter de kans dat allerlei dieren er voedsel vinden of een toevlucht komen zoeken. Ze geven het geheel een extra dimensie. Tot aan het begin van de lente!