De Vos Animalia - non grata?

VOC, 7 september 2010

De roep naar meer mogelijkheden tot bejaging van de vos (vulpes vulpes) in Vlaanderen klinkt de jongste weken luid en veelvuldig vooral vanuit de jachtlobby.

Burgemeesters, schepenen volksvertegenwoordigers en zelfs provinciegouverneurs laten zich al te gemakkelijk voor de kar van de jagers spannen. De ene keer lijkt de grote zorg te gaan naar de vaak vermeende schade die vossen bij pluimvee en kippenhouders kunnen aanrichten, de andere keer gaat het over zeldzame diersoorten weidevogels, sterns die door de vos bedreigd zouden worden.

Telkens wordt nadrukkelijk verwezen naar buurlanden waar jagers soms minder beperkingen worden opgelegd om vossen te doden. Er wordt dus vooral gefocust op de verschillen inzake bejagingmogelijkheden tussen Vlaanderen en de buurlanden. Het is daarom belangrijk om ook eens te focussen op andere verschillen tussen deze buurlanden en Vlaanderen, die rechtstreeks in relatie staan met de mogelijkheden tot bejaging.

Het voc brasschaat neemt het op voor de vos omdat dit dier als natuurlijke predator van voornamelijk muizen en ratten een zeer belangrijke functie vervult in ons ecosystemen.

Vossen en nachtjacht

Een eerste punt dat telkens weer in de verf wordt gezet, is de jacht 's nachts. Vossen zijn inderdaad vooral nachtactief en hun bejaging is dan ook efficiënter ’s nachts. Wel moet u weten wat nachtjacht precies inhoudt. Nachtjacht op de vos gebeurt niet met een hagelgeweer waarmee bijvoorbeeld op fazanten of konijnen wordt gejaagd reikwijdte enkele tientallen meters maar met een krachtig kogelgeweer voorzien van een telescopisch vizier. De reikwijdte van zo’n kogel bedraagt 2 tot 3 km !

In de praktijk wordt de vos opgespoord met behulp van een sterk zoeklicht, meestal van op een terreinwagen. Dit betekent dat een schot op een vos in een horizontale baan wordt afgevuurd….

Dat in een landschap met verspreide bewoning en bovendien overal doorgesneden wordt door wegen en lintbebouwing. Het kleinste takje kan de kogen doen afwijken van zijn baan met alle ondenkbare gevolgen van dien.

Ook het bejagen van de vos in zijn burcht ( holenstelsel) is een pertinent aandachtspunt. Bij burchtbejaging wordt voornamelijk gebruik gemaakt van een speciaal getrainde jachthond die de vossenjongen in de burcht doodbijt. Vaak gaat dit gepaard met een voorafgaandelijk hevig ondergronds gevecht. Heel belangrijk is hier echter dat dassen precies van dezelfde holen gebruik maken en zeer gevoelig zijn voor elke vorm van verstoring. Omdat dassen in Vlaanderen wettelijk beschermd zijn, is het verstoren van de dieren en hun schuilplaatsen dan ook bij wet verboden.

Vossen, kleinvee en kippen

Het roven van kleinvee kan inderdaad simpelweg voorkomen worden door de juiste voorzorgen te nemen, zoals een degelijke omheining of een afsluitbaar nachthok.

Het is gewoonweg schrijnend dat de kleinveehouder hier telkens opnieuw het slachtoffer dreigt te worden van een onbeschaamde belangenvermenging.
De jager heeft er alle belang bij om zoveel mogelijk op vossen te kunnen jagen; voor hem zijn het immers regelrechte concurrenten- hier gaat het simpelweg om de vraag wie er eerst of meeste fazanten mag opeten.
Voor de kippenhouders geldt een totaal ander verhaal. Zelfs al zou er in Vlaanderen slechts één enkele vos overblijven, dan nog zou dit ene dier toch nog de kippen gaan pakken wanneer die zomaar voor zijn voeten lopen. De weg van de minste inspanning is hier de elementaire logica. Bij schade door vossen gaat het immers hoegenaamd niet over te veel of te weinig vossen maar over hun aanwezigheid of afwezigheid. Vossen zijn overigens strikt territoriaal, zodat per eenheid van oppervlakte steeds slechts enkele individuen aanwezig zullen zijn, totaal anders dan bijvoorbeeld bij konijnen of ratten. Gelet op het feit dat de grootte van zo’n vossenterritorium doorgaans enkele vierkante kilometers bedraagt, is er in heel Vlaanderen nauwelijks ergens een plek te vinden waar een vossenterritorium mogelijk is zonder er tegelijk overlap is met menselijke bewoning. Elk kippenhok zal daardoor in een vossenterritorium liggen .