Ludo Benoy en Bram Vogels - 9 december 2008
Groot was de verwondering toen op 11 oktober 2008 een vreemde klauwier werd aangetroffen in het rangeerstation Antwerpen Noord. Al snel bleek het om een izabelklauwier te gaan, een dwaalgast uit Azië en de allereerste waarneming ooit van deze soort in het binnenland. Jarenlang lopen vrijwilligers van Natuurpunt rond om gebieden te inventariseren, te tellen of om er gewoon van te genieten. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat er regelmatig zeldzaamheden worden gezien in onze regio, maar niet vaak zo spectaculair als een izabelklauwier.
De izabelklauwier van De Kuifeend met een prooi.
Foto: Patrick Beirens.
Elk jaar worden er in ons werkingsgebied klauwierachtigen waargenomen. De grootste van deze familie is de klapekster. Ook dit najaar werden er twee klapeksters aan De Kuifeend en de Grote Kreek en vier op hetGroot Schietveld waargenomen. Dat deze prachtig gekleurde vogels niet vies zijn van een stukje vlees werd al snel duidelijk toen een klapekster een winterkoning greep en meteen oppeuzelde.
De grauwe klauwier is de kleinere van de familie en wordt hier vooral tijdens de voorjaarstrek geobserveerd. Zoals alle klauwierachtigen bezit ook deze soort een prachtig verenkleed. De favoriete prooien zijn grotere insecten, kleinere vogels, zoogdieren of amfibieën. Bij een voldoende voedselaanbod doden de klauwieren meer prooien dan ze nodig hebben om te overleven. Dan leggen ze voorraadkamers aan door hun prooi op een doorn of een prikkeldraad vast te prikken. Wanneer je bij een natuurwandeling in Vlaanderen dergelijke prooien op een doorn of prikkeldraad ziet, kun je er van op aan dat er een klauwierachtige aanwezig is.
Begin oktober wordt er eveneens een klauwier opgemerkt in het rangeerstation. Het is meteen duidelijk dat dit niet zomaar een klauwier is. Het jonge beestje is ongeveer even groot als een grauwe klauwier maar de tekening van het verenkleed klopt niet. Een jonge grauwe klauwier heeft streepjes op de rug en mag al zeker geen rosse staart hebben. Het is snel duidelijk dat het om een izabelklauwier gaat, een soort die normaal broedt in Azië van Iran tot China en overwintert in Oost-Afrika. Het is dan ook zeer uitzonderlijk dat deze vogel afdwaalt tot in onze regio. Het is nog maar de vierde waarneming van een izabelklauwier ooit in België en zelfs de eerste in het binnenland. Het spreekt voor zich dat vele vogelkijkers dit zeldzame vogeltje kwamen bewonderen. Ondanks grondig zoeken is hij de volgende dag niet meer teruggevonden.
Doordat de vogel zich heel goed liet bekijken, was het ook duidelijk dat deze klauwier rijkelijk voedsel vond. Als gevolg van de natuurinrichtingswerken die de voorbije twee jaren in het rangeerstation plaatsvonden, begroeiden de bufferdijken inmiddels met diverse voedselrijke ruigtekruiden. De combinatie van deze zeer voedselrijke omgeving en voldoende uitkijkposten om te jagen, zorgde ervoor dat onze dwaalgast voldoende energie kon opdoen om zijn trektocht verder te zetten. De hele namiddag ving hij grote insecten zoals sprinkhanen, zandloopkevers en andere grotere insecten die hij rustig en voor een groot publiek kon oppeuzelen. Zelfs een grote bidsprinkhaan ontsnapte niet.
Het feit dat deze izabelklauwier erin slaagde om massaal voedsel te vergaren, toont aan dat er in onze regio potenties zijn voor klauwieren om te overleven. We hopen dan ook dat er tijdens de trek en in de winter regelmatiger klapeksters of grauwe klauwieren zullen voorkomen in het havengebied. Bij de grauwe klauwier, nog steeds een met uitsterven bedreigde soort in Vlaanderen, is het afwachten in hoeverre de bescheiden toename in oostelijk Vlaanderen effect heeft op de aantallen in onze regio.
De izabelklauwier lokte een groot aantal vogelkijkers uit
heel
Vlaanderen en
Nederland naar De Kuifeend. Foto: Billy.
Wie weet zal deze soort, zoals enkele tientallen jaren terug, ooit opnieuw broeden in onze regio. Maar zover is het nog lang niet. De soort is immers teruggevallen van 5.000 broedvogels in 1950 tot minder dan 10 momenteel.
Het verdwijnen van heggen en struwelen en de forse afname van veel grote insecten, vooral grotere keverachtigen, heeft een negatieve uitwerking op de soort. Ook de toename van het aantal natte zomers zou hierop een negatieve rol kunnen spelen. Een op insecten gericht beheer van kleinschalige landschapselementen als dijken en wegbermen, tesamen met kleine landschapselementen en doornstruwelen, kunnen deze soorten zeker ten goede komen.
Home
Print deze pagina
Bookmark pagina
Naar boven