25 juni 2006 - Kathleen Quick
Woensdag 26 april kwamen op de UA-campus meer dan 120 mensen van de Vlaamse overheid, de bedrijfswereld en studiebureaus bijeen voor een studiedag over Ecologische infrastructuur in de Antwerpse haven’. De hoge opkomst en de positieve reacties achteraf maken dat we samen met de andere organisatoren kunnen terugkijken op een geslaagde studiedag.

Ecologische Infrastructuur
in de Antwerpse Haven
Natuur en ecologische infrastructuur zijn de laatste jaren noodgedwongen belangrijke aandachtspunten geworden in het beleid van de Vlaamse zeehavens. Tot op heden is de term ‘ecologische infrastructuur in zeehavengebied’ echter een vaag begrip gebleven waarover tal van onduidelijkheden bestaan.
Verdere havenontwikkelingen en de praktische uitwerking van ecologische infrastructuur stagneren omdat de juridische onzekerheden het bedrijven onmogelijk maakt om – steeds op vrijwillige basis – mee te werken aan de realisatie van ecologische infrastructuur op of nabij hun terreinen.
Deze probleemsituatie vormde de aanzet voor het organiseren van een studiedag over de ecologische infrastructuur in de Antwerpse haven. De studiedag kwam tot stand via een, toch wel unieke, samenwerking tussen Natuurpunt, het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, de Universiteit Antwerpen, de Vlaamse Overheid, de Maatschappij voor Grond- en Industrialisatiebeleid van het Linkerscheldeoevergebied en de bedrijfswereld vertegenwoordigd door VOKA en Alfaport Antwerpen.
De studiedag had twee belangrijke doelen. In de eerste plaats duidelijkheid scheppen over de term ‘ecologische infrastructuur in zeehavengebied’ en op die manier tegemoetkomen aan de bezorgdheden die momenteel bij verschillende actoren leven omtrent de betekenis van het netwerk van ecologische infrastructuur voor de verder economische ontwikkeling van het havengebied. Daarnaast was het de bedoeling om een debat aan te gaan over hoe ecologische infrastructuur een werkbaar instrument kan worden om in een zeehavengebied via win-win situaties een verhoogde rechtszekerheid te bewerkstelligen inzake natuur en economie.
In het begin gaf Frank Adriaensen van de Universiteit Antwerpen ons een algemene schets van de plannen en processen met betrekking tot natuur die momenteel in en omheen het havengebied in uitvoering zijn en de plaats van de ecologische infrastructuur daarin.
Peter Symens van Natuurpunt behandelde de historiek van het project ‘De Antwerpse haven natuurlijker’. Aan de hand van enkele pilootprojecten werden de geleverde inspanningen voorgesteld en werd een beeld gegeven van de ecologische infrastructuur op het terrein.
Daarna behandelde An Cliquet van de Universiteit Gent het juridische kader voor het netwerk van ecologische infrastructuur. In de huidige wetgeving kent het concept ‘ecologische infrastructuur’ een gebrekkige en onduidelijke uitwerking waardoor zowel op het vlak van natuur als economie tal van onzekerheden bestaan. Om deze onzekerheden weg te werken, kan geopteerd worden voor een algemene verbetering van het horizontaal natuurbeleid en de wetgeving of kan bij wijze van pilootproject een specifieke oplossing uitgewerkt worden op maat van de Antwerpse haven.
De voorlaatste spreker tijdens de plenaire sessie was Raf Bouckaert. In naam van VOKA en Alfaport Antwerpen schetste hij de algemene visie van de industrie- en havenbedrijven ten aanzien van ecologische infrastructuur in havengebied. De realisatie van (tijdelijke) ecologische infrastructuur in havengebied is voor de bedrijfswereld mogelijk als er aan enkele randvoorwaarden voldaan wordt. De voornaamste randvoorwaarde omvat de uitwerking van een duidelijk juridisch kader zodat de rechtszekerheid van de bedrijven en de economische ontwikkeling in het havengebied gewaarborgd worden Verder vragen de bedrijven garanties met betrekking tot de participatie van bedrijven aan het netwerk, de vergunningsaanvraag en exploitatievoorwaarden van de huidige en de toekomstige industriële en havenactiviteiten.
Toon Tessier van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen sloot de voormiddagsessie af. Hij ging dieper in op het beleid van het Havenbedrijf voor het implementeren van het netwerk van ecologische infrastructuur. Hierbij werd in detail ingegaan op de principes die het Havenbedrijf naar voor schuift inzake het grond- en concessiebeleid.
In de namiddag was er ruimte voor discussie via drie workshops. In de eerste workshop werd dieper ingegaan op de juridische knelpunten voor de verdere operationalisering van de ecologische infrastructuur. In de tweede workshop werd nagegaan welke beleidsinstrumenten kunnen ingezet worden op Vlaams niveau en op havenniveau voor het implementeren van de ecologische infrastructuur. De derde workshop had als doel na te gaan hoe concrete doelstellingen en een bijhorend referentiekader voor het netwerk van ecologische infrastructuur moeten worden vastgelegd.
Tenslotte werden de conclusies van de drie workshops plenair gepresenteerd en sloot Raf Suys, kabinetschef van Vlaams minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur Kris Peeters, de dag af.