25 juni 2006 - Stefan Versweyveld en Johan Vandewalle
Het is inmiddels meer dan 10 jaar geleden dat er in het december-nummer van Natuur.ruimte in 1995 een artikel verscheen over de mogelijke vernieling van het tot dan vrij onbekend bosgebied ‘Het Rood’ in Kapellen. In datzelfde artikel lanceerde Natuurpunt Antwerpen Noord een oproep naar het Kapelse gemeentebestuur om Het Rood aan te kopen en als natuurgebied te vrijwaren.
Aan de slag met de kettingzaag (foto: Johan Vandewalle)
En met succes! Enkele maanden later keurde het Kapelse schepencollege de aankoop van Het Rood goed en ging zelfs nog een stap verder. Als eerste gemeentebestuur in de regio ondertekende het een overeenkomst met Natuurpunt om Het Rood als gemeentelijk natuurgebied te beheren.
Anno 2006 vonden we het hoog tijd om, 10 jaar nadat het beheer aan ons toevertrouwd werd, een balans op te maken van de resultaten. En we mogen best trots zijn: ook in het gemeentelijk natuurgebied Het Rood maakt Natuurpunt het verschil!
Van bij de start van het natuurbeheer in het gemeentelijk natuurgebied Het Rood stond het herstel van het bos – ca. 75% van Het Rood bestaat uit jong en oud bos – voorop. Anno 1996 werd Het Rood immers gedomineerd door Amerikaanse eik, Amerikaanse vogelkers en rododendron. Drie agressieve exoten die een zeer negatieve invloed uitoefenen op inheemse planten en dieren in het bos.
Makkelijker gezegd dan gedaan, want tot op de dag van vandaag steken de vrijwilligers van Natuurpunt Antwerpen Noord veel energie in dat bosherstel. Stap voor stap worden de agressieve exoten, in hoofdzaak Amerikaanse vogelkers, uit het bos verwijderd. Een tijdrovend werk dat trouwens een goede communicatie vereist. Want wat doet een natuurvereniging met een kettingzaag en bijlen in het bos…?
De resultaten mogen zeker gezien worden. Na 10 jaar heeft het monotone bos van Amerikaanse eik, vogelkers en rododendron plaats gemaakt voor een veel gevarieerder bos met tal van andere, inheemse soorten. In Het Rood stellen we nu een sterke toename van sporkehout, wilde lijsterbes, ruwe berk en zomereik vast.
Doordat er meer licht in het bos kwam, verwelkomden we ook nieuwe plantensoorten zoals struikheide, brem en pilzegge. Valse salie en gewone salomonszegel kenden sinds 1996 een belangrijke uitbreiding. Het bos in Het Rood heeft een tweede kans gekregen!
Sinds 2000 kregen de vrijwilligers in Het Rood hulp van 3 Galloway-runderen, de bekende grazers van Natuurpunt met hun krullebol. Hun opdracht was en is nog steeds de schrale graslanden in het noordoosten van Het Rood te begrazen. Voordat we onze Schotse helpers echter konden verwelkomen, moest nog veel werk verzet worden. De oude afsluiting diende afgebroken en een nieuwe geplaatst te worden…
Op 7 juni 2000 was het zover: onder het toeziende oog van Kapelse politici, wandelaars en vrijwilligers van Natuurpunt zetten de Galloways hun eerste stappen. Sindsdien worden de graslanden jaarrond begraasd door deze dieren.
De resultaten zijn spectaculair. Voordien vonden we in deze graslanden vnl. ‘ruigtesoorten’ zoals grote brandnetel, gestreepte witbol, akkerdistel en fluitenkruid. Tegenwoordig loop je er temidden van allerlei bloemen en bijzondere grassen. Soorten als reukgras, kamgras, kruipganzerik, hazenzegge, knolboterbloem en gewone ereprijs zijn fors toegenomen.
Ook de verwaarloosde veedrinkpoelen in het grasland ontsnapten niet aan onze aandacht. Zoals voorzien in het beheerplan werden ze met behulp van een kleine kraan hersteld en opgeschoond. Vrij snel na het herstel verschenen soorten zoals stomphoekig sterrenkroos, hoge cyperzegge, gele lis, slanke
Zeldzame mossen en blauwe reigers De vrijwilligers die de planten- en dierenrijkdom van Het Rood van nabij opvolgen, zagen tot hun verbazing en genoegen heel wat soorten verschijnen.
Een inventarisatie van de mossen in Het Rood leverde bijvoorbeeld liefst 36 soorten op. Tijdens dit onderzoek werd het krulbladmos aangetroffen, een nieuwe soort voor Vlaanderen en typisch voor oude bossen en oude vermolmde boomstronken. Meteen een nieuw bewijs dat dood hout in het bos van groot belang is. Andere merkwaardige mossen die het goed doen in Het Rood zijn scheef buidelmos, neptunusmos en riempjesmos.
Er is ook goed nieuws van het vogelfront te melden. Sinds 2000 broedt er in Het Rood een kleine kolonie van blauwe reigers.
Van aanvankelijk één koppel breidde de kolonie uit tot een tiental koppels, die in een aantal oude dennen in Het Rood hun nesten maken. Het Rood blijft gelukkig één van de leefgebieden van de steeds zeldzamer wordende ransuil. Deze uil voelt zich thuis in het afwisselende landschap van graslanden en bossen, net zoals zwartkop, tjiftjaf, kuifmees en tuinfluiter.
Van bij de start van het beheer vonden we een goede toegankelijkheid van Het Rood d.m.v. wandel- en fietspaden, informatieborden en folders zeer belangrijk. Voordien was dit prachtige gebied immers zo goed als ontoegankelijk! Daarom legde Natuurpunt wandelpaden aan, plaatste infoborden en natuurlijk ogende zitbanken…
Sinds de start van het begrazings-project met Galloways, werden enkele bijkomende wandelpaden in het begrazingsblok aangelegd, zodat je nog meer kan genieten van het gebied en kennis kan maken met onze sympathieke en zachtaardige runderen.
10 jaar natuurbeheer in Het Rood door Natuurpunt leverde prachtige resultaten op voor natuur én
mensen. Uiteraard is het werk nog niet klaar, maar met deze resultaten in het achterhoofd kunnen we vol nieuwe ideeën aan de slag gaan voor het volgend decennium!
Home
Print deze pagina
Bookmark pagina
Naar boven