Fort van Schoten belangrijk voor vleermuizen

Dirk Swaenen - 16 mei 2005

Het Fort van Schoten behoort momenteel zonder meer tot de belangrijkste overwinteringsgebieden voor vleermuizen in Vlaanderen. Dankzij de stijging van het aantal overwinterende vleermuizen in de winterperiode 2004-2005, staat het Fort van Schoten nog steeds op de 5e plaats in de ranglijst van de Antwerpse fortengordel. Vooral de aanwezigheid van de zeer zeldzame Ingekorven vleermuis ( 9 individuen ) toont het belang en de mogelijkheden van het Fort van Schoten als winterverblijf voor vleermuizen aan.

Bovendien maakt het fort deel uit van een groter geheel, met name de fortengordels rond Antwerpen. Deze fortengordels zijn in hun totaliteit op Europees niveau één van de belangrijkste overwinteringsgebieden voor vleermuizen.

Gezien de sterke bedreiging van vleermuizen is het behoud van het Fort van Schoten in voor overwinterende vleermuizen wenselijk. Mogelijke maatregelen ten behoeve van vleermuizen in het Fort van Schoten kaderen op die manier in het gehele behoud en beheer van de Antwerpse fortengordels voor vleermuizen. Tijdens het winteronderzoek werden vier belangrijke vaststellingen i.v.m. de overwinterende vleermuizen in het Fort van Schoten gedaan:

• In totaal overwinteren er 273 vleermuizen, verdeeld over 7 soorten. Onder hen staan 6 soorten vermeld op de Rode Lijst van bedreigde zoogdieren in Vlaanderen. Hierdoor is het fortdomein één van de beste vleermuizenverblijven in ons land.
• De bedreigde Franjestaart is de tweede meest voorkomende vleermuizensoort in het Fort van Schoten, de aantallen zijn stijgende. Het fort kan een leidende rol spelen in het behoud van deze kwetsbare soort. Het Fort van Schoten is nu reeds één van de beste winterverblijven voor deze soort in Vlaanderen.
• Het Fort van Schoten is een goed winterverblijf voor de met uitsterven bedreigde Ingekorven vleermuis, het aantal bleef onveranderd. Door de aanwezigheid van deze in heel Europa bedreigde soort is het Fort van Schoten van internationaal belang en terecht aangewezen als Europees Habitatrichtlijngebied.
• In de reeds ingerichte stukken van het fort, steeg de luchtvochtigheid van +/-70% tijdens de voorgaande jaren, naar meer dan 95%. Vermits een hoge luchtvochtigheid één van de klimatologische eisen is van de overwinterende vleermuizen, mag worden verwacht dat dit een gunstig effect zal hebben op het aantal vleermuizen. Uit ervaring van andere inrichtingsprojecten blijkt echter dat het effect pas een drie-tal jaar na de inrichting merkbaar wordt. De vleermuizen moeten deze nieuwe situatie immers ook leren kennen.

Mits het voortzetten van de inrichtingsmaatregelen, kan de functie van het Fort van Schoten als winterverblijf voor vleermuizen geoptimaliseerd worden. Uiteraard is deze functie volledig complementair met de bestaande militaire functie.

Eventuele maatregelen zullen steeds met respect voor het militair-historische karakter van het domein gebeuren.