Nieuwe soort voor Vlaanderen in natuurgebied Het Wijtschot

9 mei 2005

Het gebeurt niet elke dag dat er een nieuwe planten- of diersoort in Vlaanderen, één van de best onderzochte gebieden ter wereld, wordt gevonden. Maar toch, in het natuurgebied ‘Het Wijtschot’ te Schoten dook onlangs Cosmarium parvulum op. Het is de eerste keer dat dit kleine sieralgje in Vlaanderen wordt aangetroffen!

Cosmarium parvulum

Wil je Cosmarium parvulum, sieralgen hebben geen Nederlandse naam, met eigen ogen zien, dan zal je goed moeten rond kijken in Het Wijtschot. Sieralgen zijn immers eencellige micro-organismen die leven in zoete, stilstaande wateren. Hoewel ze onder de eencelligen tot de reuzen kunnen worden gerekend, zijn de grootste vertegenwoordigers maar net met het blote oog te zien als uiterste fijne, groene spikkeltjes…

Voor het bestuderen ervan is een microscoop dan ook onontbeerlijk. Dan blijkt pas hoe sierlijk de meeste soorten zijn. Het uiterlijk kan glad zijn, maar vaak vertoont sieralgen een opvallend patroon van korrels, knobbels of stekels. Aan deze uitbundige ‘versieringen’ hebben ze hun Nederlandse naam te danken.

Opmerkelijk is dat de fraaie vorm van sieralgen goed aansluit bij het milieu waarin ze graag vertoeven. Sieralgen hoef je niet of nauwelijks te verwachten in vervuilde wateren. Dat komt ondermeer omdat ze niet zo hard kunnen groeien als andere algen en daardoor de concurrentieslag in vervuilde wateren verliezen. Sieralgen moeten daarentegen gezocht worden in schone, heldere wateren. Bovendien verdragen ze zeer goed uitdroging in de zomer.

En dat vinden ze in overvloed in het natuurgebied ‘Het Wijtschot’ in Schoten. Deze oude zandwinningsput werd in 2002 door het gemeentebestuur van Schoten in beheer gegeven aan Natuurpunt Antwerpen Noord. Voor de zuivere, ’s zomers uitdrogende plassen zijn van groot belang voor de sieralgen in Het Wijtschot. In totaal werden liefst 15 verschillende soorten sieralgen in Het Wijtschot aangetroffen!

Onder hen twee bijzondere soorten: Cosmarium parvulum, de eerste vondst in Vlaanderen, en Cosmarium speciosum, eveneens een zeer zeldzame soort.

Natuurpunt Antwerpen Noord zal bij het beheer van Het Wijtschot zeker rekening houden met de microscopisch kleine sieralgen. Tijdelijk uitdrogende plassen met zuiver water zullen zoveel mogelijk in stand gehouden worden. Zo brengen we onze opdracht – de bescherming van de biodiversiteit in Vlaanderen – ook in Schoten in de praktijk.