De ooievaar terug in Schoten?

23 augustus 2004

Daarvoor is het wat voorbarig.  Op het natuurgebied Het Wijtschot, beheerd door Natuurpunt, mag dan al wel een ooievaarsplatform opgetrokken zijn, als broedvogel is de ooievaar zeker nog niet terug.  Nochtans wordt deze vogelsoort elk jaar in onze gemeente waargenomen.  Met zijn hoogte van 1 meter, en een vleugelspanwijdte van pakweg 1,7 meter heeft zo'n pleisterende of overvliegende ooievaar iets magisch dat vele mensen kan bekoren.

Ooievaar

Gisterenavond ontdekte Erik Block, voorzitter van de gecoro, zomaar even 17 ooievaars.  Ze zaten verspreid op lichtpalen, de brandslangendroogtoren van de brandweer, de schoorsteen van het winkelcentrum achter Delhaize.  Zo'n grote groep is op ornithologisch gebied toch wel merkwaardig, het is van eind jaren 80 geleden dat er nog zoveel ooievaars tegelijkertijd konden waargenomen worden.  Wat kwamen die ooievaars hier doen?

Deze groep is zeker afkomstig van de westelijke populaite van Duitsland of Denemarken, die een trekroute volgt naar het zuiden tot in Gibraltar.  Daar steken ze dan massaal de Straat over en overwinteren dan in Noord of West-Afrika (oasen in de Sahelzone, moerassen Senegal,...)  Dat de dieren uit Planckendael zouden komen, is weinig waarschijnlijk.  Niet alle vogels waren geringd, en er zaten geen ooievaars bij met de zo voor vogelparken typische kleurringen.  Het waren overwegend onvolwassen vogels, die dit voorjaar uit het ei zijn gekropen.

De ooievaars leggen een hele afstand af tussen hun broedgebieden en hun overwinteringsgebieden.  Dat doen ze liefst in groepen, en naargelang zij naar het zuiden trekken worden die groepen alsmaar groter.  De Schotense ooievaars zijn enige tijd geleden aan die migratie begonnen en konden gisteren rekenen op hee lwat thermiek. 

Thermiek zijn sterk opstijgende warme luchtstromen die her en der in het landschap loskomen.  De ooievaars vliegen dan op die thermiek naar de basis van de cumulluswolken en steken dan in snelvaart door naar een volgende thermiekbel.  Op 1 dag kunnen ze daardoor vele honderden kilometer afleggen. 

Maar als de bewolking dichtslaat, de aarde niet meer wordt opgewarmd door de zon, valt die thermiek stil.  Blijven rondvliegen is voor deze zware vogels veel te inspannend, en ze landen dan waar ze zich veilig wanen : hoog in de bomen, op lichtpalen of op onze brandweerkazerne.  Ooievaars zijn per definitie geen schuwe dieren : ze broeden in drukke centra : in Polen, Duitsland (de Elzas bijvoorbeeld) of Spanje broeden ze gewoon op huizen.

Om 11.10 u begon de zon opnieuw te schijnen, en maakten onze 17 gasten gebruik van de eerste de beste thermiekbel om zuiderse horizonten op te zoeken.  Ze vonden boven het gemeentehuis snel hoogte, en verdwenen dan richting Antwerpen.  Toevallig kon Erik Block ze nog uitwuiven...