Overzicht resultaten plan oeverzwaluw 2003

2 oktober 2003

In 2001 werd het project ‘Plan oeverzwaluw’ opgestart. Hoofdbedoeling van dit project, dat deel uitmaakt van het project ‘de Antwerpse haven natuurlijker’ bestaat in de uitbouw van een duurzame populatie oeverzwaluwen in het Antwerps havengebied. Concreet werd hierbij in 2001 volgend streefdoel vooropgesteld: “voldoende broedgelegenheid (zowel tijdelijk als permanent) in het havengebied voorzien om jaarlijks 1000 broedparen in minstens 10 verschillende kolonies, verspreid over het havengebied op Linker- en Rechteroever, mogelijk te maken”.

2003 was geen topjaar!

Infobord oeverzwaluwen

Om verstoring en vernietiging te vermijden, werden in 2003 infoborden (zie foto) aangemaakt om in de nabijheid van oeverzwaluwenwanden te plaatsen. Tevens werd in samenwerking met het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen dit jaar de folder ‘De oeverzwaluw in de Antwerpse haven’ uitgebracht. Deze infofolder dient overheden, aannemers en studiebureaus die actief zijn binnen de haven, attent maken op het voorkomen van oeverzwaluwen binnen het havengebied. Daarnaast bevat de folder ook tips inzake de aanleg van nestwanden en maatregelen om te vermijden dat oeverzwaluwen broeden op ongewenste locaties. De folder werd eind februari met een begeleidende brief verstuurd naar de verschillende diensten van het Havenbedrijf en zal in 2004 op grotere schaal worden verspreid.

In 2003 was het aantal broedparen ondanks de geleverde inspanningen relatief laag. Over het volledige havengebied werden slecht 550 broedparen geteld. Op Linkeroever werden 330 broedparen geteld, verspreid over 5 kolonies:

• De grootste kolonie bevond zich in een bouwput in de werfzone van het Deurganckdok en telde 189 koppels.
• Een tweede kolonie bevond zich in een brede sleuf in het gebied Puttenplas en telde 58 koppels sleuf. De twee infoborden die bij deze kolonie geplaatst werden, bleken bij controle op 16 augustus verdwenen.
• In een sleuf in het compensatiegebied ‘de Verrebroekse Plassen’ was een derde kolonie gevestigd van 38 koppels.
• De vierde kolonie telde 34 koppels huisde in een zandstock van AWZ langsheen de Hazopweg, ter hoogte van de gebouwen van de Riganatie. Deze kolonie broedde verspreid over twee wanden. Ondanks afspraken, het plaatsen van infoborden en het afspannen van de broedplaats met veiligheidslint door de natuurwachter werd één van de nestwanden afgegraven nog voor alle jongen waren uitgevlogen. Op 7 augustus werden door de natuurwachter de graafwerken stilgelegd en kon alsnog een deel van de kolonie gered worden.
• De laatste en kleinste kolonie bevond zich opnieuw in de werfzone van het Deurganckdok. Deze kolonie telde zo’n 11 broedkoppels.
• Rechteroever herbergde slechts één kolonie. Deze kolonie aan de zanddepots langsheen de A12, herbergde wel ongeveer 220 koppels.

Het totaal aantal nestplaatsen lag dit jaar dus ver beneden de vooropgestelde 1000 broedparen. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat waarschijnlijk een aantal kolonies wegens het moeilijk toegankelijk zijn van bepaalde gebieden (o.a. de werfzone van het Deurganckdok) niet meegeteld zijn. Daarnaast werd in de werfzone van Deurganckdok ondanks afspraken met het Havenbedrijf door onachtzaamheid van een aannemer een oeverzwaluwenwand met ongeveer 50 nestgangen bij het begin van het broedseizoen vernietigd.