Kris Beerlandt en Stefan Versweyveld - 15 december 2002
Het Wijtschot zal momenteel bij weinig mensen al een belletje doen rinkelen. Daar zal echter verandering in komen, want sinds woensdag 6 november 2002 is het gemeentelijk natuurgebied ‘Het Wijtschot’ te Schoten plechtig geopend. In aanwezigheid van burgemeester Tony Sebrechts, schepen voor leefmilieu Monique Van den Bogaert en Willy Ibens, directeur van Natuurpunt, werd het beheer aan Natuurpunt Antwerpen Noord overgedragen. Daarmee is het tweede Schotense natuurgebied, na ’t Asbroek een feit!
Het verder op punt stellen en maken van een beheersplan moet voor het natuurgebied een belangrijke meerwaarde opleveren. Niet alleen dieren en planten moeten er zich opnieuw thuis voelen, maar ook de Schotenaren zelf…

Het Wijtschot
(foto: Rafael Delaedt)
Het Wijtschot ligt in het uiterste zuiden van de gemeente en is een merkwaardig stukje natuur. Het is geen uitgestrekt bos, wel een oude zandwinningsput, met veel wilgenopslag en een boeiende pioniersvegetatie. Het gebied is ongeveer 5 ha groot, en is gelegen aan het einde van de Wijtschotbaan, begrensd door het Albertkanaal, de Ecotuin, de tuinen van Velt en het domein ‘Belvedère, van de familie van Havre.
Samen met de andere gebieden vormt Het Wijtschot nu een groene buffer voor de industrie gevestigd aan het Albertkanaal.
Het nieuwe natuurgebied is landschappelijk zeer mooi gelegen. Ondanks zijn geringe oppervlakte is Het Wijtschot van groot belang voor de natuur. Het gebied maakt deel uit van een omvangrijke regio met ‘waterrijke’ gebieden, zoals het Albertkanaal, de valleien van het Klein en Groot Schijn en Schotenvaart. Water trekt een aantal interessante vogels aan! In de winter en tijdens de vogeltrek dient het water van Het Wijtschot als rustplaats en foerageerplaats voor overtrekkende vogels. Daarnaast broeden er heel wat zangvogels: in de lente kan u er genieten van de prachtige concerten van de nachtegaal maar ook de bosrietzanger en de kleine karekiet zijn er te beluisteren.
Het Wijtschot heeft een speciale bodemsamenstelling. Er zijn in de loop van de laatste decennia vele grondbewerkingen geweest. Zo vinden we in de bovenste laag veel fossiele resten van schelpen. Dit komt doordat tijdens de werken aan de nieuwe sluis van Wijnegem, de vrijgekomen aarde in het zandwinningsgebied is gestort. Zo is er een specifieke grondsamenstelling ontstaan, arm en kalkrijk!
Samen met de grote open ruimtes, kan dit leiden tot een boeiende pioniersvegetatie van interessante kruiden. Het is een uitdaging om hier met een inventarisatie aan te vangen en om de evolutie van planten en het kleurrijke insectenvolkje op de voet te volgen.
Voordat Natuurpunt Het Wijtschot in beheer nam, voerde de gemeente Schoten een omvangrijk natuurontwikkelingsproject uit, waarbij meer broedgelegenheid werd gecreëerd voor de bedreigde oeverzwaluw. Men heeft een schuine hoge oeverwand uitgegraven, met het oog op nestgelegenheid voor de oeverzwaluw. Deze vogel, de zeldzaamste zwaluwsoort in Vlaanderen, broedt in zelfgegraven holen van 40 tot 150 cm diep in een steile wand.
Vroeger ontstonden er op een natuurlijke wijze afgekalfde oevers van beken en rivieren. Daar maakte de oeverzwaluw dan dankbaar gebruik van. De natuurlijke loop van beken en grillige oeverwanden zijn steeds zeldzamer geworden in Vlaanderen, dus ook de nestgelegenheid. Het graven van nestholen is voor de oeverzwaluw een zware klus. Zijn krachtige pootjes, waarop veertjes ontbreken zijn de graafwerktuigen waarmee vooral de mannetjes de diepe gangen graven.
In het najaar vertrekken deze vogels naar de Sahel, maar uiteindelijk komen ze elk voorjaar terug en gaan hier op zoek naar steile wanden, bijvoorbeeld in zandwinningsgebieden die voorzien zijn van waterputten en open aanvliegroutes. Wij hopen het komende voorjaar deze prachtige bleekbruine luchtacrobaat, met een licht gevorkte staart, in Het Wijtschot te mogen begroeten!
De komende maanden zal u alvast meer over Het Wijtschot horen. Wij hopen dat steeds meer mensen de weg vinden naar dit natuurgebiedje, waar ze kunnen genieten van de pracht, de rust en de variaties in de Schotense natuur. Want anders dan in de reeds gekende parkachtige domeinen zoals, Vordenstein, Peerdsbos e.a. vinden we in Het Wijtschot nog maakbare natuur.
In dit gebied zijn er voor jong en oud volop kansen om natuur te beleven, om met al uw zintuigen te genieten, van een prachtig vogelconcert of van vlinders in vele kleuren… Heuvel op en af te lopen en een steeds weer wisselend landschap te bekijken. Geniet met volle teugen van de pracht, de rust en de steeds opnieuw verbazende variatie van de Schotense natuur!